Manja slova Veća slova RSS

mek

mek

mek

mek

mek




Ministarstvo

mek

MEK

mek

Evropski centar za informacije i inovacije

JICA

Irena

Enegry Community

Danube Region Strategy

Ministarstvo ekonomije

Agencija za zaštitu konkurencije

Regulatorna agencija za energetiku

Geološki zavod

Vektorski logo

 

Politika razvoja klastera

Ministarstvo ekonomije Crne Gore, direktorat za razvoj, je proces razvoja klastera otpočelo još 2009 godine kada je zajedno sa Organizacijom Ujedinjenih Nacija za industrijski razvoj (UNIDO) uvelo koncept razvoja klastera u Crnoj Gori a sve u cilju podrške malim i srednjim preduzećima u prevazilaženju barijera. Preciznije, UNIDO je obezbijedio podršku Ministarstvu ekonomije u izgradnji lokalnih kapaciteta za razvoj klasterta, mapiranju postojećih klastera u zemlji i razvoju nacionalne strategije razvoja klastera. 


Šta su zapravo klasteri? 

Termin klaster, ili makar njegov sinonim, koji izražava socio-ekonomski fenomen ili koncept prvi je teorijski obradio Engleski ekonomista Alfred Marsal još krajem XIX vijeka u svojoj knjizi Principi ekonomije, a koji je primijetio da preduzeća koja pripadaju istom sektoru teže da se grupišu u istom geografskom područiju a sve cilju optimizacije njihove ekonomske aktivnosti. On je to nazvao industrijskim distriktima. Teorija industrijskih distrikta je kasnije razvijena 1979 godine od strane italijanskog profesora Giacoma Bacatinija i naravno nakon toga teorija klastera je poprimila široku primjenu među onima koji su bili zaduženi za industrijski i regionalni razvoj a najviše zahvaljujući američkom profesoru Majklu Porteru sa Harvard Univerziteta i njegovoj knjizi “Konkurentska prednost nacija“ u kojoj on koristi klastere kao sredstvo za povećanje konkurentnosti zasebnih regiona.

Shodno UNIDO definiciji razvijenoj na osnovu implementacije programa razvoja klastera u preko 40 zemalja svijeta, klasteri su prirodni fenomen koji se definiše kao grupa kompanija i institucija lociranih u određenom geografskom regionu, koje proizvode i pružaju iste ili slične usluge i srijeću sa istim ili sličnim problemima. Kako neki autori kazu klasteri su prirodna manifestacija specijalizovanog znanja, vještina, infrastrukture a sve u cilju povećanja i održavanja rasta u određenim lokalitetima.

Ministarstvo ekonomije
Klaster sa visokim potencijalom rasta u kojem su svi akteri međusobno povezani


Kako klasteri utiču na konkurentnost?

Klasteri su dio šireg okvira konkurentnosti. Ukoliko se uporede definicije klastera i konkurentnosti, primijetiće se da zapravo proizilaze jedna id druge. Tako je Porter definisao konkurentnost kao način na koji nacija koristi svoje ljude, kapital i prirodne resurse. Odnosno ukoliko nacija na bolji način koristi ljude, kapital i prirodne resurse i konkurentnost ekonomije ce biti veća. Upravo klasteri pomažu da se ljudi, kapšital i prirodni resursi koriste na efikasniji način. Benefiti od klastera dolaze iz tri pravca:

1. Klasteri omogućavaju veću produktivnost: kompanije mogu efikasnije poslovati oslanjajući se na veći broj specijalizovanih ponuđača koji će joj robu isporučiti mnogo ranije nego da kompanija nastupa sama,
2. Kompanije unutar klastera mogu na bolji način razmjenjivati znanje i inovacije, jer se znanje najbolje razmjenjuje na lokalnom nivou, 
3. Formiranje novih biznisa je puno lakše u okviru klastera – klaster za nove firme obezbjeđuje već postejeću infrastrukturu dobavljača sirovina, omogućava novoj firmi da koristi postojeće znanje i snižava troškove greške. 


Klasteri u Crnoj Gori

Crnogorska mapa klastera koja je data u nastavku, prikazuje lokaciju identifikovanih klastera. Tačke date u mapi predstavljaju pojedinačne klastere u različitim opštinama. Ukoliko se klasteri nalaze na graničnim linijama, to znači da klaster obuhvata granice nekoliko opština. Znak zvjezdice u boji predstavlja klaster koji se proteže na teritoriji nekoliko opština koje ne dijele jednu granicu. Turistički klasteri su objedinjeni bijelim krugom.

Ministarstvo ekonomije

U Crnoj Gori su identifikovana 63 potencijalna klastera i to iz oblasti poljoprivredne proizvodnja i prerade hrane, drvoprerade, građevinarstva i turizma što čini ukupno 6.200 kompanija sa 26.000 zaposlenih.